Sivil Dünya Videolar

Mevzuat Bilgilendirme ve Rehber

Dernek Kaşesi ve Mührü Nasıl Yaptırılır?

Derneklerin kurumsal kimliklerini tamamlayan, resmi yazışmalarda ve banka işlemlerinde ibrazı zorunlu olan dernek kaşesi ile resmi mühür yaptırma sürecinin mevzuata uygun adımları.

Resmi Uygulama Adımları

Mevzuat çerçevesinde takip edilmesi gereken süreç.

Yönetim Kurulu Kararı Alınması

Dernek yönetim kurulu toplanarak kaşe ve mühür basımı, yetkilendirilecek mühürcü ve kaşe içeriği hakkında karar alır.

Evrak Hazırlığı ve Yetkilendirme

Karar defterinin ilgili sayfası fotokopi çekilir, dernek tüzüğü ve kuruluş belgesi (DERBİS çıktısı) ile yetkili kişi belirlenir.

Matbaa/Kaşeci İşlemleri

Resmi evraklar ile yetkili kaşeciye başvurularak mühür ve kaşe imalatı mevzuata uygun ölçülerde gerçekleştirilir.

Gerekli Belgeler Kontrol Listesi

Yönetim Kurulu Karar Defteri Fotokopisi

Dernek Tüzüğü ve DERBİS Kuruluş Belgesi

⚠️ Kritik Teknik Notlar

Zorunlu Bilgiler: Kaşe üzerinde derneğin tam adı, kütük numarası, vergi dairesi, vergi numarası ve merkez adresi eksiksiz yer almalıdır.

Yetkisiz Basım Riski: Karar fotokopisi ve tüzük ibraz edilmeden sipariş alan yerlerden kaçınılmalı, resmi mühür güvenliği mutlaka korunmalıdır.

Detaylı Mevzuat Analizi

Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları için tüzel kişiliğin kazanılmasının ardından kurumsal kimliğin inşası büyük önem taşımaktadır. Bu kimliğin en temel yasal argümanlarından biri olan dernek kaşesi, dernek adına düzenlenen her türlü makbuz, fatura, resmi dilekçe ve sözleşmede yasal geçerliliğin sağlanması için gereklidir. 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, dernek organlarının ve yetkililerinin tasarruflarını mühürleme ve imzalama yetkisi kurumsal bir kaşe mekanizması ile güvence altına alınır.

Bir sivil toplum örgütünün resmi mühür ve kaşe basım aşamasına geçebilmesi için öncelikle usulüne uygun şekilde toplanmış bir yönetim kurulunun kararı bulunmalıdır. Dernek karar defteri içerisine işlenen bu kararda, kaşenin tasarımı, basım adedi ve imalatı gerçekleştirecek üçüncü şahıslara verilecek yetkinin sınırları açıkça belirtilmelidir. Ayrıca, kaşe üzerinde derneğin DERBİS sisteminde kayıtlı olan tam adının, dernek kütük numarası verisinin, adresinin ve vergi dairesi/numarası bilgilerinin doğru biçimde kodlanması, gelecekte yaşanabilecek mali ve idari denetimlerde usulsüzlük cezalarıyla karşılaşılmasını önler.

Bankacılık işlemlerinden, kamu kurumları ile yürütülen projelere kadar geniş bir spektrumda kullanılan bu araçlar, derneğin tüzel kişilik temsiliyetini sembolize eder. Kaybolma, çalınma veya yıpranma durumunda derhal kolluk kuvvetlerine ve İl Sivil Toplum İlişkiler Müdürlüğü birimlerine bildirimde bulunularak eski mühür hükümsüz kılınmalı ve yeni bir yönetim kurulu kararı ile süreç en baştan işletilmelidir. Dijitalleşen sivil toplum dünyasında, fiziki belgelerin güvenliği hala bu resmi işaretlerin doğruluğuna bağlıdır.

Dijital Araçları Kullanmaya Başla →

Dernek Kaşesi ve Mührü Nasıl Yaptırılır?

Mevzuat Bilgilendirme

Dernek Abonelikleri Nasıl Açılır? (Elektrik, Su, Doğalgaz, İnternet)

Yeni kurulan bir derneğin genel merkez ya da şube yerleşkesinde resmi faaliyetlerine başlayabilmesi için gerekli olan elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerinin yasal süreçlere uygun olarak başlatılması rehberidir.

Resmi Uygulama Adımları

Mevzuat çerçevesinde takip edilmesi gereken süreç.

Yönetim Kurulu Kararı Alınması

Dernek yönetim kurulu toplanarak ilgili adresteki aboneliklerin açılması ve işlemler için bir yönetim kurulu üyesine yetki verilmesi kararını alır.

Evrak Hazırlığı

Karar defteri onaylatıldıktan sonra dernek tüzüğü, kira kontratı ve faaliyet belgelesiyle birlikte tüzel kişilik evrak kiti tamamlanır.

Kurumlara Başvuru ve Güvence Bedeli

Yetkilendirilen kişi, ilgili enerji, su ve telekomünikasyon sağlayıcılarına giderek kurumsal sözleşmeleri imzalar ve güvence bedellerini yatırır.

Gerekli Belgeler Kontrol Listesi

Yönetim Kurulu Karar Fotokopisi

Dernek Faaliyet Belgesi ve Kira Kontratı

⚠️ Kritik Teknik Notlar

Kurumsal Tarife: Dernekler tüzel kişilik statüsünde olduğu için abonelik başvuruları bireysel değil, mesken veya iş yeri niteliğine göre kurumsal statüde değerlendirilir.

Yetki Belgesi: İşlemleri yürütecek kişinin yetki süresinin güncel olması ve yönetim kurulu kararının yanında bulunması gerekir.

Detaylı Mevzuat Analizi

Derneklerin kuruluşu tamamlandıktan ve geçici yönetim kurulu oluşturulduktan sonra, operasyonel faaliyetlerin sürdürülebilmesi adına resmi bir yerleşim yerinin (genel merkez veya şube) tahsis edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu yerleşim yerinin temel ihtiyaçları olan dernek elektrik aboneliği, su, doğalgaz ve internet bağlantılarının açılması süreci, doğrudan Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Yönetmeliği hükümlerine tabi olan tüzel kişilik hakları kapsamında yürütülür. Bireysel başvurulardan farklı olarak, sivil toplum kuruluşları adına yapılacak her türlü kurumsal sözleşmede yasal karar mekanizmalarının işletilmesi şarttır.

Abonelik işlemlerinin başlatılabilmesi için ilk olarak dernek yönetim kurulunun toplanarak açık bir dernek abonelik açma kararı alması ve bu kararı noter onaylı karar defterine işletmesi gerekmektedir. Karar metninde, abonelik tesis edilecek açık adresin belirtilmesi ve işlemleri dernek adına yürütmeye tam yetkili kılınan yönetim kurulu üyesinin ya da temsilcinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarasının açıkça yazılması kritik önem taşır. Dernek faaliyet belgesi, yönetim kurulu kararı ve kurumsal kaşe ile birlikte ilgili tedarikçi şirketlere kurumsal müracaatını gerçekleştirebilir.

Uygulamada sıklıkla karşılaşılan en önemli detaylardan biri de abonelik tarifelerinin türüdür. Dernekler, kamu yararına çalışan dernek statüsünde olmadıkları müddetçe ticari işletme veya mesken tarifeleri arasında, yerleşkenin bulunduğu binanın imar durumuna göre konumlandırılırlar. Sözleşme aşamasında ödenecek güvence bedeli tutarları, kurumsal abonelik kriterlerine göre hesaplanır. İşlemlerin eksiksiz tamamlanmasıyla birlikte, dernek bütçesinden yapılacak fatura ödemelerinin resmi muhasebe kayıtlarına yansıtılabilmesi için tüm faturaların doğrudan dernek tüzel kişiliği adına kesilmiş olması yasal bir zorunluluktur.

Dijital Araçları Kullanmaya Başla →

Dernek Abonelikleri Nasıl Açılır? (Elektrik, Su, Doğalgaz, İnternet)

Mevzuat Bilgilendirme

Dernek Banka Hesabı Nasıl Açılır?

Dernek banka hesabı, derneklerin mali şeffaflık ilkeleri ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde üye aidatları, bağış, yardım ve diğer finansal işlemlerini yasal olarak yürütebilmeleri amacıyla bankalar nezdinde açılan resmi hesaptır.

Resmi Uygulama Adımları

Mevzuat çerçevesinde takip edilmesi gereken süreç.

Yönetim Kurulu Kararı Alınması

Yönetim kurulu toplanarak bankada hesap açılmasına ve bu işlemler için kimin yetkilendirileceğine dair açık bir karar alır ve karar defterine işleyerek imzalar.

DERBİS Üzerinden Evrak Temini

Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden derneğin güncel durumunu gösteren barkodlu faaliyet belgesi dijital olarak oluşturulur ve indirilir.

Banka Başvurusu ve İmza Süreci

Yetkilendirilen kişi, alınan kararlar ve gerekli belgelerle banka şubesine giderek dernek adına resmi mevduat hesabını açtırır ve imza sirkülerini tamamlar.

Gerekli Belgeler Kontrol Listesi

DERBİS Barkodlu Faaliyet Belgesi

Hesap Açma ve Yetkilendirme Yönetim Kurulu Karar Örneği

Onaylı Dernek Tüzüğü (Banka Tercihine Göre)

Yetkili Kişilerin T.C. Kimlik Kartı ve İmza Beyanları

⚠️ Kritik Teknik Notlar

Değişen Banka Şartları: Faaliyet belgesi ve yönetim kurulu kararı yasal bir zorunluluk olmakla birlikte, hesap açılış işlemlerinde her bankanın iç mevzuatı ve ek evrak prosedürleri (tüzük aslı, vergi kimlik numarası vb.) farklılık gösterebilir.

Net Karar Metni Metni: Yönetim kurulu karar defterine yazılacak metinde, hesabın açılış amacı (aidat, bağış vb.) ile yetkilendirilen kişinin adı ve soyadı hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmeli ve altı usulüne uygun kapatılmalıdır.

Detaylı Mevzuat Analizi

Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının yasal bir statü kazanmasının ardından en kritik operasyonel süreçlerden biri finansal altyapının kurulmasıdır. 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, tüzel kişilik kazanan derneklerin tüm nakdi hareketlerini şeffaf, denetlenebilir ve yasal bir zeminde yürütmesi zorunludur. Dernek banka hesabı açılması süreci, dernek gelirlerinin (üye aidatları, şartsız bağışlar, yardımlar, iktisadi işletme gelirleri) güvenli bir şekilde muhafaza edilmesi ve harcamaların resmi kanallarla belgelenmesi açısından ilk adımı oluşturur.

Banka hesabı açma işlemlerinin başlatılabilmesi için öncelikle sivil toplum kuruluşunun organlarından biri olan yönetim kurulunun resmi bir karar alması gerekir. Karar defterine işlenecek bu maddede; dernek üye aidatlarının toplanması, bağış ve yardımların kabul edilmesi ile diğer genel finansal süreçlerin yönetilmesi amacıyla bir bankada hesap açılması hedeflenmelidir. Kararda en kritik unsur, bankacılık işlemlerini dernek adına yürütmeye, para çekmeye veya yatırmaya kimin tam yetkili kılındığının (örneğin Yönetim Kurulu Başkanı veya Sayman Üye) ad, soyadı ve unvanıyla açıkça belirtilmesidir. Alınan kararın altı toplantıya katılan yönetim kurulu üyelerinin ıslak imzalarıyla kapatılmalı ve doğruluğu onaylanmalıdır.

İkinci aşamada dijital devlet altyapısı devreye girer. Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden, derneğin o an itibarıyla aktif, faal ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmekte olduğunu gösteren güncel, barkodlu bir "Faaliyet Belgesi" temin edilmelidir. Bankalar, tüzel kişiliğin mevcudiyetini ve hukuki geçerliliğini doğrulamak için bu resmi belgeyi mutlaka talep ederler. Her bankanın genel müdürlük düzeyinde belirlediği risk politikaları ve iç mevzuat hükümleri değişiklik gösterebildiğinden, kimi finansal kuruluşlar bu temel evraklara ek olarak İl Sivil Toplum İlişkiler Müdürlüğü tarafından onaylanmış dernek tüzüğünün aslını veya onaylı örneğini de isteyebilmektedir. İlgili belgelerin eksiksiz hazırlanması, hesap açılış hızı ve finansal operasyonların kesintisiz başlaması için kritik önem taşımaktadır.

Dijital Araçları Kullanmaya Başla →

Dernek Banka Hesabı Nasıl Açılır?

Mevzuat Bilgilendirme

Yeni Kurulan Derneklerde DERBİS Şifresi Alımı

DERBİS şifresi, yeni kurulan derneklerin idari ve hukuki yükümlülüklerini dijital ortamda yerine getirebilmesi için kurucu başkanın telefonuna otomatik olarak gönderilen veya sistem üzerinden e-Devlet ve SMS doğrulama adımlarıyla edinilen resmi kurumsal erişim anahtarıdır.

Resmi Uygulama Adımları

Mevzuat çerçevesinde takip edilmesi gereken süreç.

Otomatik SMS Kontrolü

Derneğin resmi kuruluş işlemlerinin tamamlanmasının ardından, DERBİS şifresi sistem tarafından otomatik olarak geçici yönetim kurulu başkanının cep telefonuna SMS ile iletilir.

Sisteme Giriş ve Şifre Sıfırlama

Şifrenin ulaşmaması veya kaybolması durumunda, derbis.dernekler.gov.tr adresi ziyaret edilerek ana sayfada yer alan "Şifremi Unuttum" butonuna tıklanmalıdır.

Kimlik Doğrulama

Açılan ekranda geçici yönetim kurulu başkanının T.C. Kimlik Numarası yazılıp "Şifre Gönder" butonuna basılarak yeni şifre ve parola üretimi güvenli bir şekilde sağlanır.

Gerekli Belgeler Kontrol Listesi

Geçici Yönetim Kurulu Başkanının T.C. Kimlik Kartı

Kuruluş Bildiriminde Beyan Edilen Aktif Cep Telefonu Numarası

⚠️ Kritik Teknik Notlar

Yasal Süre Sınırı: Dernekler, ilk genel kurullarını kuruluş bildiriminden itibaren 6 ay içinde yapmak zorundadır. DERBİS şifresinin gecikmeli alınması bu yasal süreyi durdurmaz veya uzatmaz.

Yetki Kısıtlaması: DERBİS şifresi, mülki idare amirliğince onaylanan resmi kuruluş bildiriminde yalnızca "Geçici Yönetim Kurulu Başkanı" olarak atanan kişinin kimlik bilgileriyle eşleşir; diğer kurucu üyelerin bilgileriyle şifre üretilemez.

Detaylı Mevzuat Analizi

Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının (STK) dijitalleşme sürecinin en önemli parçası olan Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS), İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Yeni bir dernek kurulduğunda, mülki idare amirliği (valilik veya kaymakamlık) tarafından onaylanan kuruluş belgelerinin ardından dernek tüzel kişilik kazanır. Bu aşamadan sonra derneğin beyannameler vermesi, üye kayıtlarını tutması, genel kurul süreçlerini işletmesi ve diğer mali/idari bildirimleri yapması tamamen DERBİS platformu üzerinden online olarak gerçekleştirilmektedir. Sisteme erişim sağlamak için gereken ilk şifre ise herhangi bir fiziksel başvuruya gerek kalmadan teknolojik entegrasyonla çözülmüştür.

Mevzuat gereğince, kuruluş aşamasında teslim edilen "Dernek Kuruluş Bildirimi" formunda beyan edilen geçici yönetim kurulu başkanının cep telefonu numarası sistemin birincil doğrulama kanalıdır. Resmi işlemler tamamlandığı an, DERBİS kurumsal giriş şifresi ilgili başkanın telefonuna kısa mesaj (SMS) yoluyla iletilir. Ancak bürokratik yoğunluklar, GSM operatörlerinden kaynaklı teknik gecikmeler veya sistem güncellemeleri nedeniyle bu SMS bazen kuruculara ulaşmamakta ya da şifre yanlışlıkla silinebilmektedir. Sivil toplum profesyonellerinin ve dernek yöneticilerinin bu gibi durumlarda panik yapmasına gerek yoktur; çünkü bakanlık altyapısı bu durumlar için şifre yenileme ve ilk edinim adımlarını tamamen web tabanlı hale getirmiştir.

Eğer ilk kuruluş esnasında şifreniz telefonunuza ulaşmadıysa veya mevcut şifrenizi kaybettiyseniz, yapılması gereken işlemler oldukça basittir. Öncelikle resmi DERBİS giriş adresi olan derbis.dernekler.gov.tr web sitesine giriş yapılır. Ekranın sağ alt köşesinde yer alan "Şifremi Unuttum" sekmesine tıklanır. Karşınıza gelen kimlik doğrulama penceresine yalnızca geçici yönetim kurulu başkanının T.C. Kimlik Numarası yazılır. "Şifre Gönder" butonuna basıldığında sistem, veri tabanındaki kayıtlı başkan profili ile eşleşen cep telefonuna yeni geçici şifre ve parola bilgilerini anında iletir. Bu dijital kolaylık, yeni kurulan derneklerin fiziksel olarak İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüklerine gitme zorunluluğunu ortadan kaldırarak bürokrasiyi azaltmakta ve sivil alanın faaliyetlerine hız kazandırmaktadır.

Dijital Araçları Kullanmaya Başla →

Yeni Dernek Kurduk, DERBİS Şifresini Nereden Alacağız?

Mevzuat Bilgilendirme

Dernek Beyannamesi Bölüm 7 Hesaplama

Dernek beyannamesinin Bölüm 7 kısmı, işletme hesabı esasına göre defter tutan derneklerin yıl sonu gelir ve gider kalemlerini DERBİS sistemine aktardığı finansal denge tablosudur.

Resmi Uygulama Adımları

Mevzuat çerçevesinde takip edilmesi gereken süreç.

Defter Verilerinin Toplanması

İşletme defterindeki tüm gelir (üye aidatı, bağış, faiz vb.) ve gider (fatura, proje harcaması vb.) kayıtları yıl sonu itibarıyla listelenerek toplamları alınır.

İşletme Hesabı Tablosu Hazırlığı

Defterdeki veriler beyanname formatına uygun olarak gruplandırılır. Önceki yıldan devreden nakit ile dönem sonu kasada/bankada kalan paralar hesaba katılarak denk bütçe kontrolü yapılır.

DERBİS Girişi ve Doğrulama

Hazırlanan matrahlar DERBİS sistemindeki Bölüm 7 alanına girilir. Toplam gelir ve toplam gider tutarlarının kuruşu kuruşuna birbirine eşit (denk) olduğundan emin olunarak onaylanır.

Gerekli Belgeler Kontrol Listesi

Onaylı Dernek İşletme Defteri (Gelir-Gider Kayıtları)

Dönem Sonu Banka Ekstreleri ve Kasa Sayım Tutanağı

⚠️ Kritik Teknik Notlar

Defter Tutma Sınırı: Yıllık brüt gelirleri 1,5 Milyon TL'nin altında olan ve kamu yararına çalışma statüsü bulunmayan dernekler işletme hesabı esasına göre defter tutarak bu bölümü doldurur. Bu sınırı aşanlar bilanço esasına tabi olur.

Denk Bütçe İlkesi: Dernekler kar amacı gütmediği için beyannamede toplam gelir ile toplam gider kalemlerinin birbirine tamamen eşit çıkması zorunludur. Gelecek yıla devreden paralar gider tablosunda nakit varlık olarak dengelenir.

Detaylı Mevzuat Analizi

Derneklerin her yıl Nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine vermekle yükümlü olduğu dernek beyannamesinin en kritik aşamalarından birini, mali bilgilerin beyan edildiği Bölüm 7 (İşletme Hesabı Tablosu) oluşturmaktadır. Sivil toplum kuruluşlarının şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri gereğince, yıl boyunca gerçekleştirdikleri tüm parasal hareketleri bu alanda doğru bir şekilde kategorize etmeleri yasal bir zorunluluktur.

İşletme hesabı esasına göre tutulan defterlerde hesaplama yapılırken sistemli bir gruplandırma izlenmelidir. Gelirler kısmında; üyelerden toplanan yıllık veya aylık aidat ödentileri, mülki amirlikler veya kamu kuruluşlarından proje karşılığı alınan yardımlar, kişisel ya da kurumsal bağışlar ile derneğin vadeli hesaplarında biriken finansal faiz gelirleri ayrı ayrı işlenir. En önemli nokta ise, bir önceki yıldan devreden kasa ve banka mevcutlarının da cari yılın gelir hanesine eklenmesidir.

Giderler boyutunda ise derneğin sürdürülebilirliğini sağlayan kira, elektrik, doğalgaz gibi idari harcamalar genel giderler statüsünde toplanır. Derneğin tüzüğünde yer alan amaçları doğrultusunda gerçekleştirdiği eğitim, seminer, kültür-sanat veya spor faaliyetlerine ait faturalı harcamalar ise amaç ve hizmet giderleri başlığı altında ilgili alt kırılımlara yazılır. Dönem sonunda derneğin elinde kalan nakit para (kasa ve banka mevcudu), harcanmamış birer kaynak olarak bir sonraki yıla devredilmek üzere gider tablosunun en altında konumlandırılır. Böylece giriş yapılan tüm gelirler ile çıkış yapılan giderler ve mevcut nakitlerin toplamı eşitlenerek DERBİS sisteminin onay mekanizmasından geçecek "Denk Bütçe" yapısı kurulmuş olur. Herhangi bir kuruş farkı olması durumunda sistem hata vereceğinden, beyan öncesinde dijital doğrulama araçlarından yararlanılması operasyonel riskleri minimuma indirecektir.

Dijital Araçları Kullanmaya Başla →

Dernek Beyannamesi Bölüm 7 Nasıl Hesaplanır? Nasıl Doldurulur?

Temel Mevzuat Bilgisi

Dernek Kuruluşu

Dernek, kazanç paylaşma amacı gütmeyen, en az 7 gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirdiği topluluktur.

Kuruluş Prosedürü

Resmi makamlara bildirim yapıldığı andan itibaren süreç başlar.

Ön Hazırlık

• 7 Kurucu Ortak
• Taslak Dernek Tüzüğü
• Geçici Yönetim Kurulu

Yerleşim Yeri

Dernek merkezi olarak kullanılacak bir adres belirlenmelidir.

Tapuda konut ise: Muvafakatname Şart!

Başvuru

Evraklar mülki amirliğe (Valilik veya Kaymakamlık) teslim edilir ve "Alındı Belgesi" alınır.

Kuruluş Dosyası Kontrol Listesi

Kuruluş Bildirimi (1 Nüsha)

Her Sayfası İmzalı Tüzük

Tebligat Almaya Yetkili Kişi

Muvafakatname (Mesken İçin)

⚠️ İstisnai Durumlar ve Kritik Notlar

Yabancı Kurucular: Türkiye'de oturma iznine sahip olmalı ve bunu belgelemelidir.

Tüzel Kişiler: Kurucu olacak şirketin yönetim kurulu kararı dosyaya eklenmelidir.

Evraklarınızı Hazırlamaya Başlayın

Sizin için hazırladığımız ücretsiz "Dernek Kuruluş Paketi"ni hemen indirin.

Ücretsiz Evrak Paketini İndir →

Bu içerik Sivil Dünya mevzuat ekibi tarafından hazırlanmıştır. Güncel bilgiler için videomuzu izlemeyi unutmayın.

Dernek Nasıl Kurulur?